
काठमाडौं । समुद्रमा पाइने अत्यन्तै बुद्धिमान र रहस्यमयी जीवमध्ये एक अक्टोपसका बारेमा धेरै रोचक तथ्यहरू रहेका छन्। वैज्ञानिकहरूका अनुसार अक्टोपसका तीनवटा मुटु हुन्छन् र यसको रगतको रङ निलो हुन्छ।
अक्टोपसका तीनमध्ये दुईवटा मुटुले गलफाँड (gills) मार्फत रगत पम्प गर्ने काम गर्छन् भने अर्को मुख्य मुटुले शरीरका अन्य भागमा रगत प्रवाह गराउँछ। विशेष कुरा के छ भने अक्टोपस पौडी खेल्दा यसको मुख्य मुटुले केही समयका लागि काम गर्न छोड्ने भएकाले लामो दूरीसम्म पौडी खेल्न यसलाई कठिन हुने वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्।
यसैगरी, अक्टोपसको रगत निलो हुनुको कारण यसमा हेमोग्लोबिनको सट्टा ‘हेमोसाइनिन’ नामक तत्त्व हुनु हो। तामामा आधारित हेमोसाइनिनले अक्सिजन बोक्ने काम गर्ने भएकाले यसको रगत निलो देखिन्छ। चिसो र कम अक्सिजन भएको समुद्री वातावरणमा पनि बाँच्न सक्ने क्षमताका कारण यो विशेष संरचना विकसित भएको मानिन्छ।
वैज्ञानिकहरूका अनुसार अक्टोपस पृथ्वीका सबैभन्दा बुद्धिमान अकशेरुकी (Invertebrate) जीवमध्ये एक हो। यसले समस्या समाधान गर्न, वस्तु पहिचान गर्न र आवश्यक पर्दा आफ्नो शरीरको रङ तथा बनावट परिवर्तन गरेर शत्रुबाट बच्न सक्ने क्षमता राख्छ।
समुद्रको गहिराइमा बस्ने यो अनौठो जीवका यस्ता विशेषताले विश्वभरका वैज्ञानिक र अनुसन्धानकर्तालाई निरन्तर आकर्षित गरिरहेको छ।