२०८३ कार्तिक २०, बिहिबार

नेपाल–भारत सम्बन्ध, व्यापार, कनेक्टिभिटी र विकास सहकार्यबारे छलफल

भारतीय विदेश सचिव मिश्री र प्रधानमन्त्री बालेनबीच शिष्टाचार भेट

भारतीय विदेश सचिव मिश्री र प्रधानमन्त्री बालेनबीच भेटवार्ता
भारतीय विदेश सचिव मिश्री र प्रधानमन्त्री बालेनबीच शिष्टाचार भेट

१९ कात्तिक, काठमाडौं । नेपाल भ्रमणमा रहेका भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिश्रीले बिहीबार बिहान प्रधानमन्त्री बालेन शाहसँग शिष्टाचार भेटवार्ता गरेका छन् ।

सिंहदरबारस्थित प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा भएको भेटमा नेपाल र भारतबीचको ऐतिहासिक द्विपक्षीय सम्बन्धलाई थप सुदृढ र विस्तार गर्ने विषयमा छलफल भएको छ ।

दुई दिने औपचारिक भ्रमणका लागि बुधबार काठमाडौं आएका विदेश सचिव मिश्रीले आफ्नो उच्चस्तरीय भेटघाटलाई निरन्तरता दिएका हुन् ।

प्रधानमन्त्री शाहसँगको भेटमा उनले भारत सरकारका तर्फबाट नेपालको विकास र समृद्धिमा निरन्तर सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् ।

भेटका क्रममा दुई देशबीचको आपसी हित, कनेक्टिभिटी, व्यापार तथा सांस्कृतिक सम्बन्धका विविध आयामबारे सकारात्मक छलफल भएको प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले जनाएको छ ।

भारतीय विदेश सचिवको यो भ्रमणलाई कूटनीतिक वृत्तमा महत्त्वपूर्ण रूपमा हेरिएको छ । दुई देशबीचका बाँकी विषयमा समझदारी निर्माण गर्न र उच्चस्तरीय संवादलाई निरन्तरता दिन यस्ता भ्रमणले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने कूटनीतिक क्षेत्रका जानकारहरूको बुझाइ छ ।

६

गत वर्ष जेनजी आन्दोलनको बलमा सत्ताच्यूत भएको एमाले र विपक्षमा रहेको साबिक वामपन्थी घटक मिलेर बनेको नेकपाले फागुनमा भएको प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा ठुलो धक्का बेहोर्‍यो । चुनावमा नयाँ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले दुई तिहाइ नजिक सिट जितेर सरकार बनाएपछि यी दुई ठुला दल सत्ताबाट किनारामा धकेलिएका थिए । संघमा एकसाथ सत्ता गुमाएका एमाले र नेकपाले गत साउन ९ गते प्रदेशमा सत्ता सहकार्यसम्बन्धी सहमतिमा हस्ताक्षर गरे । उक्त सहमति तत्कालका लागि आगामी स्थानीय तहसम्म सहकार्यका लागि गरिएको भए पनि चुनावी परिणामा राम्रो आएमा एकतासम्मको तयारी हुने राजनीतिक वृत्तमा चर्चा गरिएको थियो । नेकपाका प्रवक्ता प्रकाश ज्वालाले अहिले एमालेसँग एकताको कुनै सम्भावना नदेखिएको स्पष्ट पारेका छन् । ‘राष्ट्रिय मुद्दामा कम्युनिस्ट, वामपन्थी लगायत देशभक्त शक्तिहरूसँग सहकार्य गरेर जाने पार्टीको नीति हो । पार्टीको निर्णय अनुसार नै एमालेसँग सत्ता सहकार्य गरेका हौँ’, ज्वालाले भने, ‘तत्काल एमालेसँग एकता हुने सम्भावना छैन । अहिले सहकार्य गरेका छौँ । आगामी स्थानीय तहको निर्वाचनमा कम्युनिस्ट घटकहरूबिच चुनावी तालमेल गरेर जाने सहमति भएको छ । चुनावी परिणाम राम्रो आएमा एमालेसँग एकता पनि हुन सक्छ ।’ एमालेका सचिव महेश बस्नेतले जेनजी घटनाले एमाले र ओलीलाई मात्रै कमजोर बनाउँछ भन्ने बुझाइमा रहेका कांग्रेसका सभापति गगन थापा र प्रचण्ड अहिले सहकार्यको बाटोमा अगाडि बढेकोमा खुसी व्यक्त गरेका छन् । ‘२३–२४ पछिको राजनीतिक घटनाक्रम, देशी, विदेशी हस्तक्षेप र राज्यका संस्थागत संरचनामाथि परेको दबाबले मुलुकको भविष्यप्रति सबैलाई गम्भीर बनाएको देखिन्छ’, बस्नेतले सामाजिक संजाल फेसबुकमा लेखेका छन्, ‘अब व्यक्तिगत र दलीय स्वार्थभन्दा माथि उठेर राष्ट्रिय हित, लोकतान्त्रिक व्यवस्था र संस्थागत स्थायित्वका विषयमा साझा दृष्टिकोण बनाउने प्रयास सुरू भएको छ । यो राम्रो पक्ष हो ।’ २०७२ सालमा संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको संविधान बनेपछि पहिलो पटक ओली र प्रचण्डबिच सत्ता सहकार्य भएको थियो । तर, नौ महिनामै प्रचण्डले ओली सरकार ढालेर आफ्नै नेतृत्वमा सरकार बनाएका थिए । २०७४ सालमा प्रचण्डले एमालेसँग पार्टी एकताको प्रस्ताव अगाडि बढाएका थिए । निर्वाचनपछि ओलीलाई प्रधानमन्त्री बनाउने सर्तमा त्यतिबेला चुनावी गठबन्धन बनाउन आफू राजी भएको प्रचण्डले जिकिर गरेका छन् । एकता घोषणा कार्यक्रममा उनले ५०औँ वर्ष सत्ता सञ्चालन गर्नेगरी दुई पार्टीबिच एकता र सहकार्य गरिएको भए पनि ओलीको अहंकारका कारण विघटन भएको आरोप लगाए । त्यतिबेला एमाले–माओवादी केन्द्रको कम्युनिस्ट गठबन्धनले प्रतिनिधि सभामा दुई तिहाइ नजिक सिट हासिल गरेको थियो । पूर्वसहमति बमोजिम ओली प्रधानमन्त्री भएका थिए । २०७५ साल जेठ ३ गते दुई पार्टीबिच एकता भएर नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी गठन भएको थियो । ओली–प्रचण्डबिच सत्ता र शक्ति संघर्षका कारण तीन वर्ष नपुग्दै पार्टी विघटन भएको थियो । सर्वोच्च अदालतको परमादेश अनुसार २०७८ असारमा ओली सरकार ढल्यो । २०७९ सालको निर्वाचनपछि एमाले र माओवादी केन्द्रबिच फेरि सत्ता सहकार्य भए पनि लामो समय टिक्न सकेन । इतिहासका यिनै पृष्ठभूमिका कारण तत्काल एमाले र नेकपाबिच एकता नहुने दुवै दलका नेताहरू बताउँछन् । आगामी चुनावसम्म सहकार्य गर्दै जाने, त्यतिन्जेल सकारात्मक वातावरण र आपसी सम्बन्धमा विश्वासिलो आधार बनेमा पार्टी एकताको प्रक्रियामा अघि बढ्ने उनीहरू बताउँछन् ।

यो पनि

ताजा अपडेट

१ घण्टा अघि

गत वर्ष जेनजी आन्दोलनको बलमा सत्ताच्यूत भएको एमाले र विपक्षमा रहेको साबिक वामपन्थी घटक मिलेर बनेको नेकपाले फागुनमा भएको प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा ठुलो धक्का बेहोर्‍यो । चुनावमा नयाँ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले दुई तिहाइ नजिक सिट जितेर सरकार बनाएपछि यी दुई ठुला दल सत्ताबाट किनारामा धकेलिएका थिए । संघमा एकसाथ सत्ता गुमाएका एमाले र नेकपाले गत साउन ९ गते प्रदेशमा सत्ता सहकार्यसम्बन्धी सहमतिमा हस्ताक्षर गरे । उक्त सहमति तत्कालका लागि आगामी स्थानीय तहसम्म सहकार्यका लागि गरिएको भए पनि चुनावी परिणामा राम्रो आएमा एकतासम्मको तयारी हुने राजनीतिक वृत्तमा चर्चा गरिएको थियो । नेकपाका प्रवक्ता प्रकाश ज्वालाले अहिले एमालेसँग एकताको कुनै सम्भावना नदेखिएको स्पष्ट पारेका छन् । ‘राष्ट्रिय मुद्दामा कम्युनिस्ट, वामपन्थी लगायत देशभक्त शक्तिहरूसँग सहकार्य गरेर जाने पार्टीको नीति हो । पार्टीको निर्णय अनुसार नै एमालेसँग सत्ता सहकार्य गरेका हौँ’, ज्वालाले भने, ‘तत्काल एमालेसँग एकता हुने सम्भावना छैन । अहिले सहकार्य गरेका छौँ । आगामी स्थानीय तहको निर्वाचनमा कम्युनिस्ट घटकहरूबिच चुनावी तालमेल गरेर जाने सहमति भएको छ । चुनावी परिणाम राम्रो आएमा एमालेसँग एकता पनि हुन सक्छ ।’ एमालेका सचिव महेश बस्नेतले जेनजी घटनाले एमाले र ओलीलाई मात्रै कमजोर बनाउँछ भन्ने बुझाइमा रहेका कांग्रेसका सभापति गगन थापा र प्रचण्ड अहिले सहकार्यको बाटोमा अगाडि बढेकोमा खुसी व्यक्त गरेका छन् । ‘२३–२४ पछिको राजनीतिक घटनाक्रम, देशी, विदेशी हस्तक्षेप र राज्यका संस्थागत संरचनामाथि परेको दबाबले मुलुकको भविष्यप्रति सबैलाई गम्भीर बनाएको देखिन्छ’, बस्नेतले सामाजिक संजाल फेसबुकमा लेखेका छन्, ‘अब व्यक्तिगत र दलीय स्वार्थभन्दा माथि उठेर राष्ट्रिय हित, लोकतान्त्रिक व्यवस्था र संस्थागत स्थायित्वका विषयमा साझा दृष्टिकोण बनाउने प्रयास सुरू भएको छ । यो राम्रो पक्ष हो ।’ २०७२ सालमा संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको संविधान बनेपछि पहिलो पटक ओली र प्रचण्डबिच सत्ता सहकार्य भएको थियो । तर, नौ महिनामै प्रचण्डले ओली सरकार ढालेर आफ्नै नेतृत्वमा सरकार बनाएका थिए । २०७४ सालमा प्रचण्डले एमालेसँग पार्टी एकताको प्रस्ताव अगाडि बढाएका थिए । निर्वाचनपछि ओलीलाई प्रधानमन्त्री बनाउने सर्तमा त्यतिबेला चुनावी गठबन्धन बनाउन आफू राजी भएको प्रचण्डले जिकिर गरेका छन् । एकता घोषणा कार्यक्रममा उनले ५०औँ वर्ष सत्ता सञ्चालन गर्नेगरी दुई पार्टीबिच एकता र सहकार्य गरिएको भए पनि ओलीको अहंकारका कारण विघटन भएको आरोप लगाए । त्यतिबेला एमाले–माओवादी केन्द्रको कम्युनिस्ट गठबन्धनले प्रतिनिधि सभामा दुई तिहाइ नजिक सिट हासिल गरेको थियो । पूर्वसहमति बमोजिम ओली प्रधानमन्त्री भएका थिए । २०७५ साल जेठ ३ गते दुई पार्टीबिच एकता भएर नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी गठन भएको थियो । ओली–प्रचण्डबिच सत्ता र शक्ति संघर्षका कारण तीन वर्ष नपुग्दै पार्टी विघटन भएको थियो । सर्वोच्च अदालतको परमादेश अनुसार २०७८ असारमा ओली सरकार ढल्यो । २०७९ सालको निर्वाचनपछि एमाले र माओवादी केन्द्रबिच फेरि सत्ता सहकार्य भए पनि लामो समय टिक्न सकेन । इतिहासका यिनै पृष्ठभूमिका कारण तत्काल एमाले र नेकपाबिच एकता नहुने दुवै दलका नेताहरू बताउँछन् । आगामी चुनावसम्म सहकार्य गर्दै जाने, त्यतिन्जेल सकारात्मक वातावरण र आपसी सम्बन्धमा विश्वासिलो आधार बनेमा पार्टी एकताको प्रक्रियामा अघि बढ्ने उनीहरू बताउँछन् ।

यो साताको प्रचलित

खोजी गर्नुहोस